Geen extra investeringen in opkomstbevordering gemeenteraadsverkiezingen

Foto: affiches bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 in Brede. De huidige fractievoorzitter Klaas Dijkhoff was destijds lijsttrekker van de VVD Breda. Copyright: Flickr.com, CC-licentie, Photo RNW.org.

Ondanks het dieptepunt bij raadsverkiezingen van 2014 met een landelijke opkomst van 54 procent, blijven extra investeringen bij de meeste gemeenten uit. Dat blijkt uit een rondvraag van Niet-stemmer.nl onder de 40 grootste gemeenten van Nederland. Driekwart van de gemeenten geeft aan evenveel of minder financiële middelen vrij te maken voor een opkomstbevorderende campagne als in 2014. Gemeenten wijzen daarbij op een onderzoek van de Tilburg University. Hieruit blijkt dat de overheid eigenlijk maar weinig kan doen om de opkomst te bevorderen.

Verschillen tussen Oss en Den Haag

De gemeente Oss is één van de uitzonderingen op de regel. Al in 2016 sprak de gemeenteraad over een zes-stappenplan met de ambitie om de hoogste opkomst van de provincie Noord-Brabant te halen. In 2014 ging slechts 41,3 procent van de Ossenaren naar de stembus. De gemeente Oss verdubbelt daarom het aantal stemlokalen en wil scholen/onderwijs inzetten voor een hogere opkomst.

In Den Haag investeert de raad juist minder dan in 2014. De gemeente richt zich bij de opkomstbevordering ook niet langer op bepaalde doelgroepen, zoals expats of first time voters. “Dat is een politieke afweging van de raad”, verklaart een woordvoerder. Een meerderheid van de Haagse partijen voelt weinig om de 40.000 expats met informatie in hun eigen taal te informeren over de gemeenteraadsverkiezingen. In 2014 gebeurde dat nog wel en besteedde de gemeente zo’n 370.000 euro aan een campagne om expats en jonge Hagenaars in de stad naar de stembus te bewegen. Ook vond er een verkiezingsfestival plaats. “Hoewel het een heel leuk event was met allerlei muziekoptredens, bleef het effect op de opkomst onduidelijk”, geeft de woordvoerder aan. In Den Haag lag de opkomst destijds op 48,5 procent, in 2010 was dit nog 52,9 procent. “Geen extra investeringen in opkomstbevordering gemeenteraadsverkiezingen” verder lezen

Nederlandse gemeenten organiseerden al bijna 200 lokale referenda

De Tweede Kamer behandelt komende week de intrekkingswet voor het raadplegend referendum. In de nieuwste podcast Haagse Zaken van NRC komt voorbij dat Nederland op lokaal niveau al meer dan honderd jaar ervaring heeft met het referenduminstrument. Dat is opvallend lang. Tegenstanders wijzen meestal alleen op de ervaringen met de raadplegende referenda over het associatieverdrag met Oekraïne (2016) en het Europees grondwettelijk verdrag (2005) als argument om het referendum af te schaffen. “Nederlandse gemeenten organiseerden al bijna 200 lokale referenda” verder lezen

Opkomst én uitslag gemeenteraadsverkiezingen lastig te voorspellen

Wat kunnen peilingen voor de Tweede Kamerverkiezingen zeggen over de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen? Nu de campagnes langzaam op stoom beginnen te komen en de peilingen van Maurice de Hond weer iedere week in de media opduikt, een terechte vraag. Politicoloog Tom Louwerse is de bedenker van de Peilingwijzer, een combinatie van de grootste peilingenbureaus samen. Hij geeft op Stuk Rood Vlees aan dat de landelijke peilingen mede door het verschil in de opkomst tussen de Tweede Kamer- en gemeenteraadsverkiezingen een vertekenend beeld kunnen geven van de uitslag. “Opkomst én uitslag gemeenteraadsverkiezingen lastig te voorspellen” verder lezen

Onderzoek: wie is verantwoordelijk voor de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen?

In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen en het raadgevend referendum over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten doe ik een onderzoek naar de opkomstcampagne van gemeenteraden. Ik richt mij daarbij op de 43 grootste gemeenten in Nederland.

Bij lokale verkiezingen hebben probeert iedere partij zoveel mogelijk haar kiezers te mobiliseren. Maar wie is er verantwoordelijk voor de optelsom daarvan? Dat is één van de vragen waar ik een antwoord op wil. “Onderzoek: wie is verantwoordelijk voor de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen?” verder lezen

Over krachtige verkiezingscampagnes: ‘Ook VVD’ers willen ergens bij horen’

Welke strategieën gebruiken politieke partijen om kiezers te bereiken in verkiezingscampagnes en welke lessen kunnen we daaruit trekken voor het communicatievak? Deze twee vragen stonden centraal op de themabijeenkomst van de Utrechtse Communicatiekring van 31 oktober. Tobias van Elferen (D66-fractievoorzitter in Nijmegen) en Michiel Krom (hoofdbestuur VVD) vertelden over hun ervaringen. Tegelijkertijd wisten zij een ongemakkelijke boodschap over te brengen: “Partijen slagen er nauwelijks in kiezers met thema’s voor de toekomst naar de stembus te krijgen.”

Data-onderzoek in Nijmegen

Van Elferen vertelde hoe hij vanuit zijn marketingachtergrond het denken in doelgroepen heeft geïntroduceerd bij zijn lokale D66-afdeling. Daarvoor doet de partij nu zelf data-onderzoek. Kiezers krijgen onder andere twee vragen voorgeschoteld:

  1. Op welke partij wilt u stemmen?
  2. Op welke andere partijen overweegt u te stemmen?

Van Elferen: “Op basis van deze antwoorden maken wij onderscheid tussen vier smaken kiezers. Eén van de belangrijkste lessen die ik uit onze onderzoeken heb geleerd is dat D66-kiezers eigenlijk hele gewone mensen zijn. Zij zijn helemaal niet zo idealistisch en maken zich veel minder druk om emancipatie en duurzaamheid dan D66-raadsleden vaak veronderstellen. Ze ergeren zich aan file-problemen of aan zwerfafval op straat. Daar willen kiezers tijdens verkiezingscampagnes een oplossing voor horen.” “Over krachtige verkiezingscampagnes: ‘Ook VVD’ers willen ergens bij horen’” verder lezen